XML Bayilikte Kâr Hesaplama

XML bayilikte kâr hesaplama, satış fiyatından yalnızca ürün alış fiyatını çıkarmakla tamamlanmaz. Komisyonlar, gönderim giderleri, reklam, iadeler ve sabit giderler sonucu etkiler. Sağlıklı fiyatlandırma için önce sipariş başına kalan katkıyı, ardından işletmenin dönem sonucunu hesaplayın.

Stoksuz satışta ürünleri önceden toplu olarak satın almamanız, her siparişin otomatik olarak kârlı olacağı anlamına gelmez. Ürün seçimini ve satış fiyatını bütün giderlerle birlikte değerlendirmek gerekir.

Satış farkı, sipariş katkısı ve net kâr arasındaki fark

Ürün satış geliri ile ürün maliyeti arasındaki fark ilk göstergedir. Bu farktan siparişe bağlı diğer giderleri çıkardığınızda, siparişin sabit giderleri karşılamak için bıraktığı katkıyı görürsünüz.

İşletmenin net sonucunu bulmak için aylık sabit giderler, diğer dönem giderleri ve ilgili vergi hesapları da değerlendirilmelidir. Bu nedenle bir siparişten kalan katkı ile işletmenin net kârı aynı şey değildir.

Bu rehber yönetim amaçlı maliyet planlamasını anlatır. Muhasebe kayıtlarındaki gelir, maliyet ve vergi işlemleri işletmenizin durumuna göre ayrıca hesaplanır.

XML bayilikte hangi giderler hesaba katılmalı?

• Ürün maliyeti: Tedarikçiye ödenen ürün bedeli.
• Platform ve ödeme kesintileri: Satış kanalının ve ödeme hizmetinin uyguladığı giderler.
• Kargo ve paketleme: Gönderim için işletmenizin karşıladığı tutarlar.
• Reklam: Sipariş kazanmak için yapılan harcamanın ilgili satışlara düşen payı.
• Kampanya katkısı: Satıcının karşıladığı kupon ve benzeri maliyetler.
• İade etkisi: İade kargosu ve geri kazanılamayan diğer giderler.
• Sabit giderler: Altyapı, entegrasyon, muhasebe ve işletmenize özgü dönem giderleri.

Aynı gideri iki kez düşmeyin. Örneğin ürün maliyetine dahil olan paketlemeyi ayrıca gider olarak eklemek, sonucu yanlış gösterebilir.

Örnek sipariş maliyet tablosu

Aşağıdaki tutarlar yalnızca hesaplama örneğidir; Maxi Modena fiyatı, pazaryeri tarifesi veya kazanç vaadi değildir. Örnekte bütün tutarlar karşılaştırılabilir, KDV hariç maliyet esasında ele alınmıştır. Gerçek hesabınızda aynı esası kullanın.

Hesap: 1.000 − 500 − 180 − 70 − 80 − 40 = 130 TL.

Katkının satış gelirine oranı bu senaryoda %13 olur. Bu tutar doğrudan net kâr değildir; sabit giderler ve dönemsel düzeltmeler henüz düşülmemiştir.

İndirim verdiğinizde ne değişir?

Örnekte satış fiyatı %10 düşerek 900 TL olursa ve 180 TL’lik kesintinin tamamının satış tutarının %18’i olduğu varsayılırsa kesinti 162 TL’ye iner. Diğer örnek giderler sabit kaldığında hesap şöyle olur:

Gerçek kesintilerinizin bir kısmı sabit olabilir veya farklı bir matraha uygulanabilir. Kampanya fiyatını kendi tarifenizle hesaplayın. Satıcının karşıladığı kupon varsa onu da ekleyin.

Kampanya tarihlerini planlamak için 2026 e-ticaret kampanya takvimini inceleyebilirsiniz.

Reklam gideri siparişe nasıl dağıtılır?

Bir dönemdeki reklam harcamasını, aynı kapsamda ölçtüğünüz siparişlere bölerek başlangıç göstergesi oluşturabilirsiniz. Örneğin 4.000 TL harcama ve reklama atfedilen 50 sipariş, sipariş başına 80 TL reklam gideri anlamına gelir.

İptal ve iadeleri dikkate aldığınızda tamamlanan satış başına maliyet değişebilir. Reklam platformunun raporladığı siparişlerle mağazanızdaki siparişleri karşılaştırın; aynı siparişin birden fazla kanalda sayılmadığını kontrol edin.

İadeleri hesaba nasıl dahil edersiniz?

İade kargosu, geri kazanılamayan kesintiler ve diğer kayıpları dönem sonunda gerçek verilerle izleyin. Planlanan iade payını kesinleşmiş muhasebe gideri gibi değerlendirmeyin. Amaç fiyatlandırmada olası etkiyi görmek, ardından varsayımı gerçekleşen sonuçlarla güncellemektir.

İade edilen siparişin satış gelirini ve geri alınan ürün maliyetini de uygun biçimde düzeltin. Yalnızca iade kargosunu düşmek, iptal edilen satışın gelirini tabloda bırakmak anlamına gelebilir.

İade edilen ürün bedelinin ne şekilde geri işlendiğini ve bakiyenin nasıl kullanılabildiğini tedarikçinizden öğrenin. Maxi Modena süreçleri için sık sorulan soruları inceleyebilirsiniz.

Başabaş sipariş sayısı nasıl bulunur?

Tek bir ürün veya değişmeyen ürün karışımı varsayımında aylık sabit gideri ortalama sipariş katkısına bölün.

Örneğin 6.500 TL sabit gider ve 130 TL ortalama katkı için:

6.500 ÷ 130 = 50 sipariş

Bu basitleştirilmiş örnek, aynı katkının korunduğu varsayımına dayanır. Tutarlar hizmet fiyatı değildir. Ürün karışımı, reklam maliyeti veya iade sonuçları değiştikçe hesap yenilenmelidir. Ortalama katkı sıfır veya negatifse daha fazla sipariş almak sabit giderleri karşılamaz.

Fiyat çarpanı ile kâr marjı aynı mı?

Hayır. 500 TL maliyetli bir ürünü 750 TL’ye satmak, maliyet üzerine %50 eklemek anlamına gelir. Ancak 250 TL’lik farkın satış gelirine oranı yaklaşık %33,3’tür. Diğer giderler düşülmeden bulunan bu oran da net kâr marjı değildir.

Fiyat çarpanı kullanıyorsanız çıkan satış fiyatını kargo, komisyon, reklam ve iade giderleriyle kontrol edin. Her ürün aynı çarpanla aynı katkıyı bırakmayabilir.

Fiyatlandırmada kontrol edilecekler

• Gelir ve maliyetleri aynı vergi esasında karşılaştırın.
• Komisyonun hangi tutara uygulandığını kontrol edin.
• Sabit işlem ücretlerini ayrıca ekleyin.
• Satıcının karşıladığı kampanya maliyetlerini dahil edin.
• İptal ve iade edilen satışları dönem hesabında düzeltin.
• Planlanan giderleri gerçekleşen sonuçlarla güncelleyin.

Sık sorulan sorular

Ürüne sabit bir fiyat çarpanı uygulamak yeterli mi?

Tek başına yeterli olmayabilir. Kargo, komisyon ve iade etkisi ürünler arasında değişebilir. Çarpanı gerçek sipariş maliyetleriyle kontrol edin.

Çok satış yapmak her zaman daha fazla kâr demek mi?

Hayır. Katkısı düşük veya negatif siparişler satış hacmini artırırken işletmenin sonucunu kötüleştirebilir.

Tablodaki 130 TL net kâr mı?

Hayır. Örnek siparişin sabit giderlerden önce bıraktığı katkıdır. İşletmenin net sonucu için diğer dönem giderleri ve ilgili vergi hesapları ayrıca değerlendirilmelidir.

Kendi sitemde satış yaparken de aynı hesap gerekir mi?

Evet. Gider kalemleri değişebilir; ödeme hizmeti, altyapı, müşteri kazanma, kargo ve iade etkisini birlikte hesaplamalısınız.